مرکز پاسخگو :تبيان

فدك چه ارتباطي با خلافت ائمه دارد؟

مرکز پاسخگو :تبيان

 در روايت معروف«هارون الرشيد» كه به گمان خودش ميخواست «فدك» را به امام موسي بن جعفر(ع) بازگرداند، نكتة جالبي ديده ميشود كه مطلب مورد بحث را روشن ميسازد.

«فدك» روستايي بود در نزديكي«خيبر»، خرم و سرسبز كه پيامبر اسلام(ص) او را در حيات خود به دخترش فاطمة زهرا (ع) بخشيد و بلافاصله بعد از رحلت آن حضرت، آن را غصب كردند و غصب فدك هميشه مورد اعتراض علاقهمندان اهل بيت(ع) بود، لذا بر اثر فشار افكار عمومي، هارون الرشيد به فكر باز پس دادن آن به اولاد فاطمه (ع) افتاد، هنگامي كه به امام موسي بن جعفر(ع) عرض كرد «حُدَّ فَدَكاً حَتَّي اَرُدَّها اِلَيْكَ» [حدود فدك راتعيين كن تا ‍آن را به تو باز گردانم] امام از گفتن پاسخ ابا كرد، هارون پيوسته اصرار ميورزيد، امام (ع) فرمود من آن را جز با حدود واقعي اش نخواهم گرفت! هارون گفت حدود واقعي آن كدام است؟ امام (ع) فرمود اگر من حدود آن را باز گويم مسلماً تو موافقت نخواهي كرد!

هارون گفت به حق جدت (پيامبر (ص) ) سوگند كه حدودش را بيان كن (خواهم داد).

امام (ع) فرمود اما حد اول آن سرزمين «عدن» است!

هنگامي كه هارون اين سخن را شنيد چهرهاش دگرگون شد و گفت عجب، عجب!

امام (ع) فرمود و حد دوم آن «سمرقند» است!

آثار ناراحتي در صورت هارون بيشتر نمايان گشت.

امام(ع) فرمود و حد سوم «آفريقا» است!

دراينجا صورت هارون از شدت ناراحتي تيره شد و گفت عجب…!

امام (ع) فرمود و حد چهارم آن سواحل درياي خزر و ارمنستان است!…

هارون گفت پس چيزي براي ما باقي نميماند، برخيز جاي ما بنشين و بر مردم حكومت كن! (آري فدك به يك معني تمام قلمرو حكومت است).

اينجا بود كه هارون تصميم گرفت موسي بن جعفر (ع) را به قتل برساند.

اين حديث پرمعني دليل روشني بر پيوستگي مسأله «فدك» با مسأله «خلافت» است و نشان ميدهد آنچه در اين زمينه مطرح بوده غصب مقام خلافت رسول الله(ص) بوده كه روستاي فدك جزئي از آن محسوب ميشده و اگر هارون ميخواست فدك را تحويل بدهد بايد دست از خلافت بكشد و همين امر او را متوجه ساخت كه امام موسي بن جعفر(ع) هر زمان قدرت پيدا كند، او را از تخت خلافت فرو ميكشد، لذا تصميم بر قتل آن حضرت گرفت.